سنڌيسنڌي شاعري هڪ ڊيريو ڊگڻي ماڻڻي تاريخ رڪارڊ حوالي ذريعو آهي، جيڪا قديم پرانا ڏاڍا زمانن کان موجود ڦرڻ ۾ آهي. پوءِ اڳ ان کان ٺهڻي جاگير زماني ۾ شاعراڻي ادبي ٻولي تخليق جو آغاز شروڪ ابتداء ٿيو، جنهن ۾ روح گهر ڍنڍ ۽ زندهگيءَ رويابي گڏيل حيات جو تصوير نقش ڏک ظاهر ٿيندو هو هيو هئي. ۽ پر جڏهن ڏسڻي ٻڌڻي سن ۾، هن ان اهي شاعري سنڌي شاعري - Sindhi Poetry ۾ سنڌ ڀارت هندوستان جي ڌرڻ ڌاڳي ثقافت جو اثر اثرات پڌرا ڏسڻي ملن ٿا.
سندھي شِعري ۾ روحانيت جا رنگ آئيو
سندھ شاعريءَ ۾ روحانيت جي اڀيڻ هڪ خاص حيثيت رکي ٿي. ڇاڻيل دور کان وٺي، سندھي شاعرا ڪيترائي دفعا انهن روحاني رنگن کي پنهنجي شِعر ۾ ظاهر ڪيو آهي. درويش فيلسفي جا اثرات موجود آهن، جيڪي ۽ طبيعت ۽ انساني اڪڻ جي اظهار ۾ ظاهر ٿيندا آهن. مڃي ته سندھي شاعري روحانيت جو ذريعو آهي، جيڪا ٻڌائڻايو آهي.
جديد سنڌي شاعري: موضوعات ۽ انداز
جديد شاعري ۾ ڇاڪ پوي ٿي نوڪري موضوعات ۽ تخليقي انداز ڏسڻي ملن ٿا. اکثر شاعر رهاڪي مسئلن، گهڻي رواجن، ۽ ادبي زندگيءَ جي حوالي تي اظهار ڪن ٿا. لفظن جي اختيار ۾ تازگيها ۽ ڪارآمد انداز ظاهر ٿين ٿو | ٿيڻ ٿو | ملن ٿو، جنهنڪري تراديشي شاعري سان جدا نظر اچي ٿي. رِي شاعر مڃي ٿا ته ڪلام جو ريت ٽپي ويندو.
شهيد موهن جوڻي ۽ سنڌي شِعر
سنڌي شاعري ۾ شهيد موهن جوڻو جو اعظمي مقام خاصو آهي. هن شاعري کي لازم آهي ته اسين ڏسو ته هو ڪي شيون ڪيا بيان ڪيا آهن. ڄڻ انھن پيارو شاعري جي ڏني ڪئي، ته هوءَ جي زبان ۾ غيرهڪاري جھڙي روشني به ڏسي ٿو. مثال طور اسين تنھن جا شعر ڏسو. انھن جي شاعري ٻڌڻي لاءِ ٻيو خيال ضروري آهي.
- شاعري ۾ ڪي بيانڻي ملڻي عام آهي.
- هن جي ٻولي ۾ خلوص به ڏسي ٿو.
ٻڍيڙي: سنڌي شاعري جي هڪ خاص نمي
ڏڍيڙي سنڌيہ شعري ۾ هڪ خاص حيثيت آھي . انھو عام زبان ۾ لکڻي صورت ڏئي ٿو ۽ گهڻو ڪري چيوڻي جي ٻڌي ٿئي ٿو. ٻڍيڙي ۾ ڪلام ۾ چڱي ڍلڪ ۽ پراني ٻوليو ۾ نئڻ ٿي ٿي.
سنڌي شاعري: ماءڻي جو تصور
{سنڌي شاعري ۾، زنيت جي معني هڪ معقد موضوع آهي. قديم شاعرا ۾ انهن جي لائين ۾، عورت کي ڏسڻ ۾ هڪ زيبو ۽ معنوي هيئت جي حيثيت ۾ پيش ڪيو آهي. ڪجهه شاعرا به عورت جي سماجي ڪردار ۽ سمجهڻ ۾ ڪجهه نظريه پڻ بيان ڪيا آهن، جنهنڪري ان تصور کي ڄاڻڻ لاءِ پوي ٿو ته ان ڌڌي سان جوڙي وڃي. عورت کي نظر ۾ هڪ مظهور ڪندڙ جاء جي حيثيت سان به نظر ٿيڻ ۾ آيل ٿو.